Stooktips : het voorbereiden van houtvuur en schoorsteen

• Zorg dat de luchttoevoer in de woning voldoende is. Een houtvuur verbruikt immers veel verbrandingslucht. Zet daartoe desnoods de mechanische ventilatie af. Dat geldt mogelijks ook voor de dampkap in de keuken. Zet desnoods bij het aanmaken even een raam open.
• Gebruik alleen een droge, gereinigde schoorsteen van voldoende hoogte en zo nodig beschermd tegen valwinden. Meer info hierover op de links pagina bij schoorsteenfabrikanten.
• Kontroleer of de schoorsteen voldoende trekt. Dat kan gewoon met je hand of met een lucifer of een kleine prop papier. Betrouw een normaal goed trekkende schoorsteen niet al te veel. Vooral in de tussenseizoenen kan de buitentemperatuur hoger liggen dan de binnentemperatuur en kan zelfs in een prima schoorsteen een inversie of omkering van de luchtsstroom optreden.
• Schoorstenen buitenaan de woning die slecht geisoleerd zijn zullen extra gevoelig zijn voor trekproblemen.
• Wanneer in kachel, haard of schoorsteen een klep is aangebracht, moet deze voor een goede trek uiteraard open staan.
• Bij accumulerende houtkachels die nog warm zijn van de vorige dag, heb je meteen trek. Staan ze evenwel al dagen koud en zijn de temperaturen buiten eerder hoog, dan is het dikwijls aangeraden de schoorsteentrek te verzekeren zoals hierna beschreven. Indien de schoorsteen onvoldoende trekt is de beste manier dit op te lossen 1 of meerdere proppen papier zo dicht mogelijk bij de schoorsteen te verbranden. Steek ze desnoods met een tang zo hoog mogelijk in de kachel. Door het branden wordt de koude lucht in de schoorsteen naar buiten gestuwd. Sommige kachels hebben daartoe in een speciale opening voorzien. Dat is vooral bij accumulerende houtkachels het geval, omdat in deze de prop meestal niet bovenaan maar onderaan in de kachel moet worden gestopt. En in sommige schoorstenen vind je een luikje waarachter je direkt in de schoorsteen wat papier kan branden. Gebruik van een haardroger of zo is minder praktisch. Maak het vuur zo snel mogelijk aan nadat je de schoorsteentrek hebt verzekerd. Een valwind of sterke inversie kan de luchtstroom zo weer omkeren. Als de tip met de prop papier niets oplevert, dan moet u uw schoorsteen laten nakijken, reinigen of aanpassen.
• Zorg dat de luchttoevoer naar het vuur in de kachel niet behinderd is. In geval van een rooster onder het vuur, waardoor lucht wordt aangezogen, moet deze voorafgaand aan het branden van asse worden ontdaan. Kontroleer ook de eventuele aslade, want als die te vol raakt kan asse bij het branden niet meer door de rooster vallen.

Stooktips : het aanmaken van een houtvuur

• Gebruik alleen natuurlijke materialen om het vuur aan te maken, zoals kleinhout, berkenschors of natuurlijke aanmaakblokjes. Licht samengedrukte proppen krantenpapier zijn erg praktisch, maar omwille van de (gekleurde) drukinkten niet de meest ecologische keuze. Petrochemische brandstoffen zijn absoluut te vermijden, zoals brandspiritus of parafine-blokjes.
• In accumulerende houtkachels die nog warm zijn van de vorige dag volstaat wat berkenschors of 1 prop papier en wat halfdik gekliefd hout.
• Plaats bij een eerder hoge brandkamer het hout rechtop, als een tentje of tegenaan de achterwand. Bij een eerder lage, brede of diepe brandkamer is het plaatsen van blokken in rijen met afwisselende richting best.
• In Europa is het gebruikelijk om het best brandbare materiaal onderaan te leggen en de dikkere houtblokjes bovenaan. In Amerika wordt meer en meer de omgekeerde methode gebruikt omdat deze minder vervuiling voortbrengt. Dit vooral omdat de opwarming van dikkere stukken hout door kleine vlammen eronder het vrijstellen van vluchtige houtbestandelen veroorzaakt. De Amerikaanse methode vraagt naar verluid wel iets meer geduld.
• Het belangrijkste is dat de verbrandingslucht overal goed bijkan. Je hoeft daartoe niet elk houtje apart toe te voegen, maar vermijdt toch er een dichte hoop van te maken.
• Belangrijk is ook de verbrandingskamer nooit helemaal vol te proppen. Bij het aanmaken maximaal de helft van het brandkamervolume vullen. Daarna maximaal 2/3.
• Zorg dat er tussen het hout altijd voldoende ruimte is voor de aanvoer van verbrandingslucht.
• Zorg dat de luchttoevoerkleppen volledig open staan en zet desnoods even het raam open.
• Steek nu het best brandbare materiaal aan. Hou eventueel de kachel- of haarddeur even op een kier.

Stooktips : het bijvullen en sturen van een houtvuur

• Wanneer het vuur echt goed brandt kan je de luchttoevoer wat verminderen, omdat teveel lucht de verbrandingstemperatuur omlaag haalt. Bij accumulerende houtkachels die nog warm stonden kan dit meestal al na 5 minuten. Voor veel andere kachels wacht je best 15 tot 30 minuten.
• De methoden om de luchttoevoer te regelen zijn sterk van het model afhankelijk. Volg dus de raadgevingen van de fabrikant op. Wanneer de vlammen kleiner worden bij het verminderen van de luchttoevoer ben je meestal te ver gegaan. Sommige kachels regelen de luchttoevoer volautomatisch met bimetaalveren. Laat die dan maar hun werk doen.
• In een open haard is af en toe een blokje erbij de beste stookmethode, al maakt het een open haard nooit ecologisch verantwoord.
• In kachels of haarden met deur best nieuw hout bijvullen wanneer de vorige lading half is opgebrand. Dus niet wachten tot alleen hete kolen overblijven. En de vuurkamer nooit voor meer dan 2/3 vullen.
• Nooit brandende houtskool door een rooster proberen duwen. Alleen echte asse verwijderen wanneer je de indruk hebt dat de rooster te verstopt zit. Daartoe kan je ook met een tang of pook wat gaten in de aslaag prikken.
• Een belangrijke stelregel is dat alle hout in de brandkamer moet branden. Dampende of rokende blokken zijn te ver van het vuurcentrum verwijderd of krijgen te weinig lucht. Bij kachels en haarden met deur is het evenwel af te raden voortdurend in het vuur te poken. Het openen van de deur koelt het vuur immers af.
• Een goede manier om de verbranding te kontroleren is even buiten naar de rook die uit de schoorsteen komt te kijken. Lichtgrijze rook wijst op een goede verbranding en bestaat vooral uit waterdamp. Donkergrijze tot zwarte rook wijst op een teveel aan onverbrande deeltjes.
• Een thermometer in de schoorsteen kan zeer handig zijn om na te gaan of er niet teveel warmte-verlies optreedt. De temperatuur van rookgassen die de schoorsteen ingaan moet minimaal 180 tot 200 °C bedragen, anders wordt het risico op condensatie in de schoorsteen te groot. Elke verbranding, ook bij een nagenoeg droge brandstof zoals aardgas, produceert belangrijke hoeveelheden waterdamp.

Stooktips : het afsluiten van een houtvuur

• Wanneer alleen nog gloeiende kolen overblijven mag de luchttoevoer verder omlaag. Maar niet zo ver dat de kolen merkbaar rook voortbrengen.
• Uitbrandende houtskool bijeen houden helpt de verbranding.
• Wacht tot alle houtskool is opgebrand om de luchttoevoer volledig te sluiten.
• Sluit bij accumulerende houtkachels de klep, zodat de warmte echt binnenblijft. Om koolmonoxide-vergiftiging te vermijden en de schoorsteen droog te houden kan een klep nooit 100 % dicht.

Stooktips : houtasse nuttig gebruiken

• Houtasse bevat waardevolle mineralen en voedingsstoffen voor planten, zoals kalium en magnesium. Apart of nog beter vermengd met kompost kunnen deze in tuin of moestuin als mestsstof ingewerkt worden.
• Hebt u zelf geen tuin, meng dan de asse niet met uw groenafval. Het composteringsbedrijf doet dit best zelf om de ideale verhoudingen te bekomen. Normaal kan u uw asse kwijt in een afvalpark.
• Bewaar asse steeds in een niet brandbare, gesloten bak.

Stooktips : gaskachels

• Bij sommige gastoestellen wordt alles automatisch geregeld.
• Indien dat niet het geval is, moet vooral volgende stelregel worden onthouden : blauwe vlammen wijzen op een betere verbranding dan gele vlammen. Stel de luchttoevoer dus steeds zo in dat u alleen blauwe vlammen ziet of laat een specialist dat doen.
• Vlammen die van de brandkoppen worden weggeblazen wijzen op een te sterke luchttoevoer, die moet worden aangepast.
• Probeer bij het aanmaken niet teveel gas onverbrand te laten ontsnappen. Jammer genoeg is dat bij sommige gastoestellen niet eenvoudig. Een ontsteker die moelijk vonken geeft moet worden vervangen of hersteld.
• Besteed vooral de nodige aandacht aan de energiebesparing in uw woning.

MILIEU

samenvatting - broeikaseffect - energiebronnen - toekomst van biomassa - toekomst van het bos - brandhout kwaliteit - rookgas kwaliteit - zure regen - levenscyclus - milieubewuste stooktips - normen en wetten