Wat is warmte-accumulatie ?
Warmte-accumulatie is het opslaan of 'vangen'
van warmte-energie onder één of andere vorm.
Praktisch gebeurt dat meestal in water of in een vaste stof.
Maar warmte-accumulatie betekent veel meer dan
dat, omdat er zovele goede redenen zijn om warmte op te slaan
:
- Warmte-accumulatie laat je toe energie te
besparen, doordat het minder snel verdwijnt uit je woning,
die infeite zelf een grote warmte-accumulator is. Je kan
evenwel ook specifieke materialen inzetten voor warmte-accumulatie
en dan vooral rondom de warmte-bron en de eventuele rookgasafvoer.
- Met electrische warmte-accumulatie (zie
verder) kunt u ook veel centen sparen, bijvoorbeeld in landen
waar de electriciteit goedkoper is 's nachts dan overdag.
- Warmte-accumulatie rondom een vuur produceert
automatisch hogere verbrandingstemperaturen en daarmee een
goede rookgaskwaliteit
en een hoger verbrandingsrendement.
- Warmte-accumulatie stelt je in staat zelf
te beslissen wanneer je wil stoken (in zoverre dit niet
automatisch gebeurt), omdat je een warmte-reserve kan opslaan.
Met de moeite die we vandaag de dag hebben om onze tijd
optimaal in te delen is dat geen overbodige flexibiliteit.
- Warmte-accumulatie staat toe de energie die
vrijkomt bij grote wilde vlammen, die zo'n leuke sfeer brengen,
op te slaan voor later gebruik. Dit zowel in accumulerende
hout- als gaskachels.
- Warmte-accumulatie is weliswaar niet essentieel
voor het verkrijgen van zachte stralingswarmte, maar betekent
wel steeds de beschikbaarheid van die ongeëvenaarde
warmte-kwaliteit.
De culturele ervaring van koudere landen
Het is opvallend hoe warmte-accumulatie doorheen
de geschiedenis steeds het meest populair gebleven is in de
koudere landen. Warmte-accumulerende houtkachels hebben zowat
overal in Europa bestaan. Maar de opkomst van de convectie-warmte
deed ze in vele landen nagenoeg verdwijnen, met uitzondering
van de koudere scandinavische landen en het Alpengebied. Vooral
in Oostenrijk en Finland bleven ze een dominante manier van
verwarmen en dit vooral buiten de steden, waar brandhout verzamelen
en stockeren eenvoudiger is.
Warmte-accumulatie is het toppunt van een efficiënte
verwarmingstechniek en het is dan ook niet verwonderlijk dat
het is blijven bestaan in die landen waar voldoende warmte
opwekken een belangrijk probleem was. Nu vandaag energiebesparing
en ecologie op de voorgrond treden, is warmte-accumulatie
ook in minder koude landen aan een duidelijke comeback toe.
Er wordt wel eens geopperd dat warmte-accumulatie
enkel voor koude streken een voordeel biedt en dat het in
gematigder klimaten te weinig flexibel is. Dat is gedeeltelijk
juist, maar dan vooral voor de wat verouderde systemen die
een zeer lange opwarmingstijd hebben. Dan wordt het inderdaad
moeilijk om snel genoeg te reageren op wisselende buitenluchttemperaturen.
Moderne warmte-accumulatie gebruikt evenwel materialen met
een hoge warmtegeleidingscoëfficient, die snel opwarmen.
Dat is vooral speksteen met een warmtegeleidbaarheid van 6,4
W/mK, wat zo'n 3 maal sneller is dan bij de typische kleistenen
die in oudere systemen werden gebruikt. Recenter zijn ook
speciale kleistenen op de markt die de snelheid van warmtegeleiding
in speksteen benaderen, maar ze zijn nog steeds duurder dan
de natuursteen speksteen.
Warmte-accumulerende houtkachels
Warmte-accumulerende houtkachels bevatten meestal
meer dan een ton materiaal om warmte in op te slaan. En ze
beschikken nagenoeg altijd over een speciaal kanalensysteem,
dat toelaat de warmte maximaal uit de rookgassen op te nemen.
De mate waarin dit lukt variëert van 90 tot 95 %. Echte
warmte-accumulerende houtkachels kunnen voor minimum 24 uur
warmte opslaan, zodat het slechts nodig één
maal daags een paar uur te stoken.
Typisch voor accumulerende houtkachels is ook
dat ze voornamelijk stralingswarmte voortbrengen. Accumulerende
houtkachels uit kleisteen worden ook tegelkachels genoemd,
indien ze inderdaad met ceramiek-tegels zijn afgewerkt. Kleisteen
kan evenwel niet erg veel warmte opnemen en doet dit ook traag.
Dat betekent dat tegelkachels altijd erg groot moeten zijn,
traag opwarmen en een lange opbouwtijd vragen (al snel een
week). Daardoor zijn ze in België en Nederland nooit
echt populair geworden. In Oostenrijk, waar ze een traditie
vormen, zijn ze wel nog een belangrijke faktor op de markt.
Velen zullen ze zich van een bergvakantie herinneren. Vooral
in Duitsland en Zwitserland zijn de meeste tegelkachels geen
echte accumulerende kachels meer. Het zijn zogenaamde "Warmluftheizofen"
die voornamelijk convectiewarmte produceren en nagenoeg geen
warmte opslaan. Omdat dat sneller gaat dus.
Accumulerende houtkachels uit speksteen werken
bijna steeds overeenkomstig het tegenstroomprincipe. Dat betekent
dat de rookgassen eerst stijgen en dan weer dalen. Ze zijn
veel kompakter dan de tegelkachels van weleer, want ze hebben
minder dan de helft zoveel volume nodig. Ze zijn bijzonder
snel op te bouwen, ondermeer ook door gebruik van modules
uit speksteen. Een model van een ton is ongeveer in 1 dag
op te bouwen. Ze warmen ook heel wat sneller op dan tegelkachels.
In plaats van 2 tot 3 uur hebben ze minder dan 30 minuten
nodig om uit koude toestand op temperatuur te komen. In de
meeste gevallen zullen ze overigens nog warm zijn van het
stoken de vorige dag.
Sommige kachels met speksteen kunnen warmte
opslaan voor 2 tot 8 uur. Dat worden nastralers genoemd en
zijn geen echte accumulerende houtkachels. Ze bevatten meestal
150 tot 300 Kg speksteen. Dat nastralen is overigens best
handig en aangenaam.
Warmte-accumulerende gaskachels
Deze vormen een zeer recente evolutie op de
markt. Met gaskachels dient de warmte-accumulatie uiteraard
niet om het de gebruiker gemakkelijker te maken. De aanvoer
en verbranding van gas is er immers geautomatiseerd.
Warmte-accumulerende gaskachels zijn echte sfeerbranders
die toelaten grote gele gasvlammen te produceren zonder sterk
warmteverlies. Zo'n grote gasvlammen produceren immers veel
te veel energie om op het moment zelf in een ruimte te gebruiken.
Wil men bij andere toestellen toch een indrukwekkend vlammenspel,
dan gaat de meeste warmte langs de schoorsteen verloren. Niet
zo bij de accumulerende gasbranders, waar een groot deel van
de warmte wordt opgeslaan om later te worden vrijgegeven.
En dit als zachte, gezonde en energiezuinige stralingswarmte,
wat een extra troef vormt voor deze produkten.
Electrische warmte-accumulatie
In vele landen is electriciteit goedkoper 's
nachts dan overdag. In België is er overigens nog een
prijsverschil tussen de piekuren en de rest van de dag. Warmte-accumulatie
betekent dan eenvoudig electriciteit van het net nemen wanneer
die het goedkoopst is en ze opslaan voor later gebruik. Meestal
wordt de warmte vrijgegeven als convectiewarmte en maakt men
daartoe gebruik van speksteen, die evenwel niet zichtbaar
is. Er bestaan evenwel ook electrische toestellen die warmte
opslaan in zichtbare speksteen en ze uitsluitend of voornamelijk
als stralingswarmte vrijstellen.
Zonne-warmte-accumulatie
De direkte accumulatie van zonnewarmte gebeurt
meestal in water. Meer hierover bij de specialisten in zonne-energie,
die u vindt op onze links
pagina.
ENERGIEBESPARING
normen
en wetten - isolatie
en ventilatie - nuttige
warmte - rendement - verwarmen
met sfeer - verwarmingskosten
- warmte-accumulatie
- zuinig stoken - zuinige
stralingswarmte
|
